Co to są bad sektory?

Bad sektory (uszkodzone sektory, bad bloki), to sektory, które nie dają się odczytać. Aby wyjaśnić jak mogą powstawać bad sektory, posłużę się może niezbyt dobrą, ale łatwą do zrozumienia analogią z kartką papieru.

Załóżmy, że mamy kartkę w kratkę, i piszemy na niej ołówkiem popularne zdanie "Ala ma kota", po jednej literze na kratkę. Pojedyńcza kratka jest odpowiednikiem jednego sektora.

Niestety, w trakcie pisania liter "o" i "t" w ostatnim wyrazie ktoś szarpnął za kartkę, i w efekcie litery te są nieczytelne. Analogicznie, podczas zapisu danych przez dysk może nastąpić chwilowy zanik napięcia, i zapisywany sektor lub sektory będą nieczytelne. Przy próbie odczytu takiego sektora dysk zgłosi błąd, a użytkownik zostanie powiadomiony że na dysku pojawiły się uszkodzone sektory[1].

Naturalnie problem jest bardzo łatwy do rozwiązania. Wystarczy wziąść gumkę, wymazać nieczytelne litery, i napisać je ponownie. Tak samo źle zapisane przez dysk sektory można nadpisać nowymi danymi, i od tego momentu te sektory będą już w pełni sprawne.

Wniosek: dysk z uszkodzonymi sektorami może być w pełni sprawny!

Co to są przemapowane/przelokowane sektory?

Wracając do przykładu z pisaniem zdania na kartce, może się zdarzyć tak mocne szarpnięcie, że kartka się podrze. Nowej treści w uszkodzone kratki już nie wpiszemy. Kartka ma jednak margines, na którym możemy zanotować litery, które powinny się znajdować w uszkodzonych kratkach.

Analogicznie, dysk ma zarezerwowany obszar, w którym może zapisać dane z uszkodzonych sektorów. Jeśli nośnik w danym miejscu jest fizycznie uszkodzony, i nie da się zapisać w nim nowych danych, dane te zapisywane są w rezerwowym obszarze. Przy próbie odczytu takiego uszkodzonego sektora dysk zwraca dane z zapasowego obszaru i nie zgłasza żadnego błędu. Z punktu widzenia użytkownika taki dysk wygląda jakby nie miał żadnych uszkodzonych sektorów.

Rozwiązanie niestety ma wady. Żeby odczytać zapisane na kartce zdanie, musimy powędrować wzrokiem na margines aby odczytać brakujące litery, po czym powrócić w poprzednie miejsce by dokoczyć czytanie. Żeby zapisać, musimy przesunąć rękę na margines, po czym wrócić by dokończyć pisanie. Odczyt i zapis jest więc wolniejszy niż normalnie. Na dodatek możemy przypadkiem zawadzić o miejsce rozdarcia, które powiększy się na sąsiednie kratki. Jeśli uszkodzonych kratek będzie zbyt dużo, obszar na marginesie może się skończyć.

Tak samo dysk wolniej działa w obszarach, w których znajdują się przemapowane sektory, a ponadto obszar przemapowanych sektorów może się powiększać, aż skończy się miejsce w rezerwowym obszarze.

Wniosek: dysk bez uszkodzonych bloków może nie być w pełni sprawny jeśli ma przemapowane bloki. Może nawet być u kresu swojego działania, jeśli tych bloków jest dużo.

Podsumowanie

Kupując używany dysk należy zwracać uwagę nie tylko na bad bloki, ale też na przemapowane bloki, bo jest to równie ważny, jeśli nie ważniejszy parametr.


Przypisy

[1] Niestety nowe systemy z rodziny Windows znane są z ukrywania tego faktu przed użytkownikiem, i często ludzie nie wiedzą że coś niedobrego dzieje się z dyskiem, aż do momentu kiedy utracą ważne dane, bądź system przestanie działać. Dopiero w serwisie dowiadują się, że dysk już od dłuższego czasu ma problemy.